کتاب غالیان و شیوه های برخورد امامان معصوم با ایشان

معرفی کتاب غالیان و شیوه‌های برخورد امامان معصوم با ایشان کتاب غالیان و شیوه‌های برخورد امامان معصوم با ایشان توسط یدالله حاجی‌زاده در 456 صفحه و توسط دفتر نشر معارف در سال 1404 به چاپ رسیده است. در این کتاب که از پنج فصل تشکیل‌شده تلاش شده ضمن معرفی غالیان دوره امامان به نوع برخورد امامان شیعه با آن‌ها توجه شود. فصل اول این کتاب تحت عنوان «کلیات» به بیان مسائل کلی‌ای چون پیشینه کار، نقد و بررسی منابع، تحدید واژگان و مفهوم شناسی غلو و واژه‌های مشابه آن، انواع غلو، باورهای غالیان و علل و ریشه‌های غلو پرداخته شده است. فصل دوم به تاریخ غلو در اسلام تا پایان عصر غیبت صغری اختصاص دارد. در این فصل ضمن بیان تاریخچه‌ای مختصر از باورهای غالیانه قبل از اسلام، به معرفی غالیان و جریان‌های غالیانه در زمان پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و امامان (ع) پرداخته شده است. در این فصل شخصیت غالیانه عبدالله بن سبا و دیدگاه‌های مختلف راجع به وی موردتوجه قرار گرفته است و فرقه‌های غالی دوره ائمه (ع) ازجمله کربیه، مغیریه، بیانیه، منصوریه، راوندیه، حربیه، جناحیه، بزیعیه، خطابیه، معمریه، مفضلیه، اصحاب سری، بشاریه، اهل اباحه، مشبهه و ... معرفی شده‌اند. علاوه بر این برخی از شخصیت غالی این دوره که دارای فرقه‌ای هم شاید نبوده‌اند، معرفی شده‌اند. ازجمله این شخصیت‌ها به یونس بن ظبیان، محمد بن فرات، احمد بن محمد سیاری، فارس بن حاتم، علی بن حسکه، محمد بن موسی شریعی، محمد بن نصیر نمیری، احمد بن هلال عبرتایی حسین بن منصور حلاج و شلمغانی می‌توان اشاره کرد.   فصل سوم به شیوه‌های برخورد امامان معصوم (ع) با غالیان جاهل و فریب‌خورده اختصاص دارد. این شیوه‌ها که عمدتاً شیوه‌های مسالمت‌آمیز گفتاری بوده‌اند، شامل: نهی از غلو و تأکید بر میانه‌روی، نهی از دوست داشتن افراطی، دعوت به توبه، بیان پیامدهای منفی غلو، استفاده از حکمت و برهان، استدلال به قرآن، استدلال به احادیث، بهره‌گیری از سوگند و بهره‌گیری از مناجات و دعا جهت رد باورهای غالیان می‌باشند.   در فصل چهارم کتاب به شیوه‌های برخورد امامان (ع) با غالیان شیاد و فریب پرداخته شده است. در این فصل و ذیل شیوه‌های سخت‌گیرانه گفتاری و عملی به مواردی چون نهی از هم‌نشینی و ارتباط با غالیان، رسواسازی غالیان، لعن و نفرین غالیان، برائت از غالیان، بیرون راندن غالیان، تبعید غالیان و قتل غالیان اشاره شده است.   فصل پنجم و پایانی این کتاب نیز به تطور شیوه‌های برخورد امامان (ع) با غالیان اختصاص یافته است. در این فصل به دگرگونی‌هایی که در نوع برخورد با غالیان در هر یک از ادوار ائمه (ع) وجود داشته توجه شده و سعی شده علل آن مورد بررسی و واکاوی قرار گیرد.